بازخوانی جایگاه عاشورا از منظر منابع معتبر اهل سنت/ *ماموستا عابد نقیبی

سرویس فرهنگ و هنر- ماه محرم در فرهنگ اسلامی تنها آغاز سال هجری نیست، بلکه یکی از مقدس‌ترین ماه‌های قمری و بخشی از هویت معنوی امت اسلام به شمار می‌آید. خداوند درقرآن کریم درباره ماه‌های حرام می‌فرماید: «إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا... مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ» (سوره توبه، آیه ۳۶). مفسران اهل سنت و شیعه اتفاق نظر دارند که محرم یکی از این چهار ماه حرام است که خداوند برای آن احترام ویژه قرار داده است.

کردپرس- در منابع معتبر اهل سنت ، فضیلت ماه محرم و روز عاشورا به روشنی و صراحت بیان شده است. در صحیح مسلم از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است: «أفضل الصیام بعد رمضان شهر الله المحرم»؛ یعنی برترین روزه پس از ماه رمضان، روزه در ماه خدا، محرم است. (صحیح مسلم، کتاب الصیام، حدیث ۱۱۶۳) همچنین در صحیح بخاری و صحیح مسلم آمده است که پیامبر(ص) روز عاشورا را روزه گرفتند و مسلمانان را به روزه‌داری در این روز تشویق فرمودند. (صحیح بخاری، کتاب الصوم، حدیث ۲۰۰۴ صحیح مسلم، حدیث ۱۱۳۰)

اما آنچه به محرم جایگاهی فراتر از یک مناسبت عبادی بخشید، حادثه عاشورا و شهادت حضرت امام حسین(ع) و یاران با ایمان وفادارش در کربلا بود. اهمیت این واقعه زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم محبت اهل‌بیت(ع) نه یک باور اختصاصی شیعه، بلکه از آموزه‌های مورد تأکید در منابع معتبر اهل سنت نیز هست...

خداوند متعال در آیه مودت می‌فرماید: «قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی» (سوره شوری، آیه ۲۳). بسیاری از مفسران بزرگ اهل سنت، از جمله فخرالدین رازی در «التفسیر الکبیر»، جلال‌الدین سیوطی در «الدر المنثور» و ابن حجر هیتمی در «الصواعق المحرقة»، این آیه را دال بر وجوب محبت و تکریم اهل‌بیت پیامبر(ص) دانسته‌اند.

علاوه بر قرآن، احادیث متعددی نیز در منابع اهل سنت بر جایگاه اهل‌بیت تأکید دارند. در صحیح مسلم، پیامبر اکرم(ص) در حدیث ثقلین می‌فرمایند: «أُذَکِّرُکُمُ اللَّهَ فِی أَهْلِ بَیْتِی»؛ شما را درباره اهل‌بیت خود به خدا سفارش می‌کنم. (صحیح مسلم، کتاب فضائل الصحابة، حدیث ۲۴۰۸). همچنین در سنن ترمذی آمده است: «إنی تارک فیکم ما إن تمسکتم به لن تضلوا بعدی : کتاب الله وعترتی أهل بیتی» (سنن ترمذی، حدیث ۳۷۸۸).

از نگاه علمی و تاریخی، نهضت امام حسین(ع) را نمی‌توان صرفاً یک درگیری سیاسی تلقی کرد. این قیام تلاشی برای پاسداری از ارزش‌های بنیادین اسلام، اصلاح امت و مقابله با انحراف از سیره نبوی بود..امام حسین(ع) در وصیت مشهورشان فرمودند: «إنی لم أخرج أشراً ولا بطراً... وإنما خرجت لطلب الإصلاح فی أمة جدی» من برای فساد و برتری‌جویی قیام نکردم، بلکه برای اصلاح امت جدم قیام کردم. (تاریخ طبری، ج۵؛ الکامل فی التاریخ ابن اثیر، ج۴).

بسیاری از علمای اهل سنت نیز از مقام امام حسین(ع) تجلیل کرده‌اند. ابن کثیر دمشقی در «البدایة والنهایة» شهادت امام حسین(ع) را از بزرگ‌ترین مصیبت‌های تاریخ اسلام می‌داند. ذهبی در «سیر أعلام النبلاء» از ایشان با عنوان «الإمام السید» یاد می‌کند و شخصیت علمی، اخلاقی و معنوی آن حضرت را می‌ستاید.

از این رو، احترام به عاشورا و تکریم امام حسین(ع) تنها یک احساس عاطفی نیست، بلکه ریشه در متون معتبر اسلامی دارد. پیام عاشورا نیز محدود به یک دوره تاریخی نیست؛ بلکه بیانگر اصولی جهان‌شمول همچون عدالت‌خواهی، دفاع از حق، مقابله با ظلم و اجرای فرمان الهی در ایستادگی در مقابل نظام سلطه ، حفظ کرامت انسان و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است.

در شرایط کنونی جهان اسلام..  عاشورا می‌تواند نقطه اتصال مذاهب اسلامی باشد.. محبت اهل‌بیت(ع) احترام به خاندان پیامبر(ص)، پاسداشت ماه محرم و تأمل در اهداف قیام حسینی، از مهم‌ترین مشترکات امت اسلامی است. هرچقدر این مشترکات بیشتر مورد توجه قرار گیرد، زمینه برای تقویت وحدت، همبستگی و همگرایی مسلمانان نیز فراهم‌تر خواهد شد.

امروز بیش از هر زمان دیگر  امت اسلامی نیازمند بازگشت به  آموزه‌های اصیل قرآن و سنت نبوی است آموزه‌هایی که محبت اهل‌بیت(ع) حفظ حرمت  مقدسات اسلامی و ایستادگی در برابر ظلم را از ارکان هویت اسلامی می‌دانند. محرم و عاشورا می‌توانند مدرسه‌ای برای تربیت نسل‌هایی باشند که در عین پایبندی به اعتقادات مذهبی خود، به وحدت اسلامی، اخلاق، عدالت و کرامت انسانی نیز وفادار بمانند.

منابع و ارجاعات:

قرآن کریم، سوره توبه، آیه ۳۶.

قرآن کریم، سوره شوری، آیه ۲۳.

صحیح مسلم، کتاب الصیام، حدیث ۱۱۶۳.

صحیح بخاری، کتاب الصوم، حدیث ۲۰۰۴.

صحیح مسلم، کتاب الصیام، حدیث ۱۱۳۰.

صحیح مسلم، کتاب فضائل الصحابة، حدیث ۲۴۰۸ (حدیث ثقلین).

سنن ترمذی، حدیث ۳۷۸۸.

فخرالدین رازی، التفسیر الکبیر، ذیل آیه مودت.

جلال‌الدین سیوطی، الدر المنثور، ذیل آیه مودت.

ابن حجر هیتمی، الصواعق المحرقة، باب فضائل اهل‌بیت.

محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم والملوک، جلد ۵.

ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، جلد ۴.

ابن کثیر، البدایة والنهایة، حوادث سال ۶۱ هجری.

ذهبی، سیر أعلام النبلاء، ترجمه امام حسین(ع).

***روحانی اهل سنت ،پژوهشگرادیان و مذاهب اسلامی

کد مطلب 2796565

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha